Thuế suất thuế TNDN mới từ 01/10/2025 theo Luật số 67/2025/QH15 - Hướng dẫn chi tiết

Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 (Luật số 67/2025/QH15) được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 29/11/2025 và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/10/2025 đã mang đến những thay đổi quan trọng về thuế suất, thu nhập chịu thuế và chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp. Đây là lần sửa đổi toàn diện nhất kể từ khi Luật Thuế TNDN 2008 (sửa đổi 2013) được ban hành, nhằm phù hợp với bối cảnh kinh tế mới và cam kết quốc tế của Việt Nam về thuế tối thiểu toàn cầu.

Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các nội dung trọng yếu của Luật Thuế TNDN 2025, các mức thuế suất mới, hướng dẫn cách tính thuế theo quy định mới, và những điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý khi áp dụng từ kỳ tính thuế 2025-2026. Ngoài ra, bài viết cũng cập nhật nội dung Thông tư 20/2026/TT-BTC hướng dẫn thi hành chi tiết luật mới.

1. Giới thiệu về Luật Thuế TNDN 2025 (Luật số 67/2025/QH15)

Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 là kết quả của quá trình nghiên cứu và xây dựng kéo dài hơn 2 năm, nhằm đáp ứng các yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đang hội nhập sâu rộng. Luật mới thay thế hoàn toàn Luật Thuế TNDN số 14/2008/QH12 đã được sửa đổi, bổ sung qua các năm 2013 và 2014.

Bối cảnh ra đời của Luật mới xuất phát từ ba nguyên nhân chính. Thứ nhất, Việt Nam cần thực thi cam kết về thuế tối thiểu toàn cầu (Global Minimum Tax - Pillar Two) theo khuôn khổ OECD/G20, áp dụng mức thuế suất tối thiểu 15% đối với các tập đoàn đa quốc gia có doanh thu toàn cầu từ 750 triệu EUR trở lên. Thứ hai, hệ thống thuế TNDN hiện hành đã bộc lộ nhiều bất cập, đặc biệt là chưa phân biệt rõ ràng giữa doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhỏ về mức thuế suất. Thứ ba, chính sách thuế cần được cập nhật để hỗ trợ các lĩnh vực kinh tế mới như kinh tế xanh, kinh tế số và đổi mới sáng tạo.

Phạm vi áp dụng của Luật mới bao gồm tất cả tổ chức hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có thu nhập chịu thuế theo quy định, bao gồm cả doanh nghiệp trong nước, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, tổ chức được thành lập theo pháp luật nước ngoài có thu nhập phát sinh tại Việt Nam. Đáng chú ý, Luật mới đã bổ sung rõ ràng quy định về nghĩa vụ thuế đối với các tổ chức kinh doanh trên nền tảng số, thương mại điện tử xuyên biên giới.

2. Các mức thuế suất TNDN mới theo Luật 2025

Một trong những thay đổi quan trọng nhất của Luật Thuế TNDN 2025 là việc phân hóa thuế suất theo quy mô doanh nghiệp, thay vì áp dụng một mức thuế suất chung 20% như trước đây. Cụ thể, Luật mới quy định ba mức thuế suất chính:

a) Thuế suất 15% - Dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ

Doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng được áp dụng thuế suất ưu đãi 15%. Đây là mức thuế suất thấp nhất trong lịch sử thuế TNDN tại Việt Nam, thể hiện chính sách hỗ trợ mạnh mẽ của Nhà nước đối với khu vực doanh nghiệp siêu nhỏ - chiếm hơn 70% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động. Doanh thu để xác định mức thuế suất được tính trên tổng doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh trong năm tài chính, bao gồm cả doanh thu từ hoạt động tài chính nhưng không bao gồm thu nhập khác.

b) Thuế suất 17% - Dành cho doanh nghiệp nhỏ

Doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ trên 3 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng được áp dụng thuế suất 17%. Mức thuế suất này giảm 3% so với mức chung 20% trước đây, giúp doanh nghiệp nhỏ tiết kiệm đáng kể chi phí thuế và có thêm nguồn lực để tái đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh. Theo ước tính của Bộ Tài chính, có khoảng 500.000 doanh nghiệp thuộc nhóm này được hưởng lợi từ chính sách mới.

c) Thuế suất 20% - Mức thuế suất cơ bản

Doanh nghiệp có tổng doanh thu năm trên 50 tỷ đồng tiếp tục áp dụng mức thuế suất cơ bản 20%. Mức này không thay đổi so với quy định cũ, phù hợp với mặt bằng chung của khu vực ASEAN và đảm bảo nguồn thu ngân sách Nhà nước.

3. Hướng dẫn cách tính thuế TNDN theo luật mới

Công thức tính thuế TNDN theo Luật mới về cơ bản vẫn giữ nguyên cấu trúc, tuy nhiên có một số điều chỉnh quan trọng về cách xác định thu nhập chịu thuế và chi phí được trừ.

Công thức cơ bản:

Thuế TNDN phải nộp = Thu nhập tính thuế x Thuế suất

Trong đó: Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế - (Thu nhập được miễn thuế + Các khoản lỗ được kết chuyển)

Thu nhập chịu thuế = Doanh thu - Chi phí được trừ + Thu nhập khác

Luật mới quy định rõ ràng hơn về chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế, bao gồm: chi phí thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh, có đầy đủ hóa đơn chứng từ hợp lệ, thanh toán không dùng tiền mặt đối với hóa đơn từ 20 triệu đồng trở lên. Đặc biệt, Luật mới bổ sung quy định cho phép doanh nghiệp được trừ chi phí lãi vay liên quan đến hoạt động đổi mới sáng tạo với mức khống chế nới lỏng hơn so với quy định cũ.

Ví dụ tính thuế TNDN cho doanh nghiệp nhỏ:

Công ty TNHH ABC có doanh thu năm 2025 (từ 01/10 đến 31/12) là 8 tỷ đồng (quy đổi cả năm khoảng 32 tỷ đồng). Chi phí được trừ là 6,5 tỷ đồng. Thu nhập khác: 200 triệu đồng. Không có thu nhập miễn thuế và lỗ kết chuyển.

• Thu nhập chịu thuế = 8.000 - 6.500 + 200 = 1.700 triệu đồng
• Doanh thu quy đổi năm khoảng 32 tỷ, thuộc nhóm thuế suất 17%
• Thuế TNDN = 1.700 x 17% = 289 triệu đồng
• So với mức cũ 20%: 1.700 x 20% = 340 triệu đồng
• Doanh nghiệp tiết kiệm: 51 triệu đồng

4. Thu nhập chịu thuế và thu nhập được miễn thuế

Luật Thuế TNDN 2025 đã mở rộng và làm rõ hơn danh mục thu nhập chịu thuế, đồng thời bổ sung một số khoản thu nhập được miễn thuế mới nhằm khuyến khích phát triển kinh tế xanh và bền vững.

Thu nhập chịu thuế bao gồm:

• Thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ
• Thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng chứng khoán
• Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản
• Thu nhập từ chuyển nhượng dự án đầu tư, chuyển nhượng quyền tham gia dự án
• Thu nhập từ quyền sở hữu trí tuệ, quyền tài sản
• Thu nhập từ cho thuê tài sản, thanh lý tài sản
• Thu nhập từ lãi tiền gửi, lãi cho vay vốn, bán ngoại tệ
• Thu nhập từ kinh doanh trên nền tảng số, thương mại điện tử (bổ sung mới)

Thu nhập được miễn thuế (điểm mới quan trọng):

• Thu nhập từ trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, sản xuất muối của hợp tác xã
• Thu nhập từ việc thực hiện hợp đồng nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ
• Thu nhập từ sản xuất sản phẩm công nghệ thông tin phần mềm trong 5 năm đầu
• Thu nhập từ chuyển nhượng tín chỉ carbon theo cơ chế thị trường carbon trong nước (mới)
• Thu nhập từ lãi trái phiếu xanh do Chính phủ phát hành hoặc bảo lãnh (mới)
• Thu nhập từ chuyển nhượng chứng chỉ giảm phát thải (CER) theo Nghị định thư Kyoto và Thỏa thuận Paris
• Phần thu nhập không chia của cơ sở thực hiện xã hội hóa trong giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, môi trường

5. Ưu đãi thuế cho đổi mới sáng tạo

Luật Thuế TNDN 2025 đã bổ sung một chương riêng về ưu đãi thuế cho hoạt động đổi mới sáng tạo, thể hiện quyết tâm của Nhà nước trong việc xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp và thúc đẩy ứng dụng công nghệ cao. Đây là điểm mới hoàn toàn so với Luật cũ và được đánh giá là một trong những chính sách ưu đãi thuế hấp dẫn nhất khu vực Đông Nam Á.

a) Miễn thuế 100% trong 2 năm đầu tiên

Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo có thu nhập từ hoạt động nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ mới, sản phẩm mới được miễn 100% thuế TNDN trong 2 năm đầu kể từ khi có thu nhập chịu thuế. Điều kiện áp dụng bao gồm: doanh nghiệp phải đăng ký hoạt động trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, có dự án nghiên cứu phát triển được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, chi phí R&D chiếm tối thiểu 10% tổng chi phí hoạt động.

b) Giảm 50% thuế trong 4 năm tiếp theo

Sau giai đoạn miễn thuế 2 năm, doanh nghiệp tiếp tục được giảm 50% số thuế TNDN phải nộp trong 4 năm tiếp theo. Như vậy, tổng thời gian hưởng ưu đãi là 6 năm liên tục kể từ khi có thu nhập chịu thuế. Ưu đãi này áp dụng cho phần thu nhập từ hoạt động đổi mới sáng tạo, không áp dụng cho thu nhập từ hoạt động kinh doanh thông thường.

c) Ưu đãi bổ sung cho chi phí R&D

Ngoài ưu đãi về thuế suất, Luật mới còn cho phép doanh nghiệp được trừ thêm 50% chi phí nghiên cứu phát triển (R&D) khi xác định thu nhập chịu thuế. Nghĩa là nếu doanh nghiệp chi 1 tỷ đồng cho R&D, doanh nghiệp được tính 1,5 tỷ đồng vào chi phí được trừ. Quy định này tương tự chính sách "super deduction" đang được áp dụng tại Singapore và Malaysia, tạo lợi thế cạnh tranh thu hút đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao.

6. Bảng so sánh thuế suất TNDN cũ và mới

7. Thông tư 20/2026/TT-BTC hướng dẫn thực hiện

Để đảm bảo Luật Thuế TNDN 2025 được áp dụng thống nhất và hiệu quả, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 20/2026/TT-BTC ngày 15/02/2026 hướng dẫn chi tiết một số điều của Luật. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 01/04/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế từ 01/10/2025 trở đi.

Các nội dung chính của Thông tư 20/2026 bao gồm:

• Hướng dẫn xác định doanh thu để áp dụng thuế suất: Thông tư quy định rõ doanh thu tính thuế suất là tổng doanh thu từ bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trên tờ khai thuế GTGT, bao gồm doanh thu của cả trụ sở chính và chi nhánh phụ thuộc. Đối với doanh nghiệp mới thành lập, doanh thu được tính theo doanh thu ước tính cả năm.
• Hướng dẫn chuyển đổi thuế suất trong năm tài chính: Đối với kỳ tính thuế năm 2025, doanh nghiệp tính thuế theo hai giai đoạn: từ 01/01 đến 30/09/2025 áp dụng thuế suất cũ 20%, từ 01/10 đến 31/12/2025 áp dụng thuế suất mới theo quy mô doanh thu. Thu nhập chịu thuế được phân bổ theo số ngày thực tế của từng giai đoạn.
• Hướng dẫn về chi phí R&D được trừ thêm: Thông tư liệt kê chi tiết các khoản chi phí nghiên cứu phát triển được trừ thêm 50%, bao gồm chi phí nhân công trực tiếp nghiên cứu, chi phí nguyên vật liệu thí nghiệm, chi phí khấu hao máy móc thiết bị dùng cho R&D, chi phí thuê chuyên gia tư vấn.
• Hướng dẫn thủ tục đăng ký ưu đãi đổi mới sáng tạo: Doanh nghiệp nộp hồ sơ đăng ký tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp, kèm theo dự án R&D, giấy xác nhận doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo từ Sở Khoa học và Công nghệ.
• Hướng dẫn xác định thu nhập từ tín chỉ carbon được miễn thuế: Thu nhập được miễn thuế bao gồm toàn bộ khoản thu từ bán tín chỉ carbon trên sàn giao dịch carbon Việt Nam, không bao gồm thu nhập từ hoạt động môi giới, tư vấn giao dịch tín chỉ carbon.

8. Tác động đến doanh nghiệp và lưu ý khi áp dụng

Việc áp dụng Luật Thuế TNDN mới mang lại nhiều tác động tích cực cho cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là khối doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo ước tính của Tổng cục Thuế, khoảng 800.000 doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ việc giảm thuế suất, với tổng số thuế giảm ước tính khoảng 15.000 - 18.000 tỷ đồng mỗi năm.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý một số điểm quan trọng khi thực hiện:

• Rà soát lại doanh thu để xác định đúng nhóm thuế suất áp dụng
• Cập nhật phần mềm kế toán để phản ánh đúng thuế suất mới
• Tách biệt kỳ tính thuế năm 2025 thành hai giai đoạn trước và sau 01/10/2025
• Rà soát các dự án đổi mới sáng tạo để đăng ký hưởng ưu đãi thuế
• Lưu giữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ liên quan đến chi phí R&D
• Theo dõi các công văn hướng dẫn bổ sung từ Tổng cục Thuế

9. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Để tận dụng tối đa các lợi ích từ Luật Thuế TNDN 2025, doanh nghiệp cần chủ động thực hiện các bước chuẩn bị sau:

Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ (doanh thu dưới 3 tỷ): Kiểm tra lại doanh thu năm trước để xác nhận đủ điều kiện hưởng thuế suất 15%. Lưu ý rằng doanh thu tính thuế bao gồm cả doanh thu từ các chi nhánh phụ thuộc. Nếu có nhiều ngành nghề kinh doanh, cần tổng hợp doanh thu của tất cả ngành nghề để so sánh với ngưỡng 3 tỷ đồng.

Đối với doanh nghiệp nhỏ (doanh thu 3-50 tỷ): Ngoài việc áp dụng thuế suất 17%, doanh nghiệp nên rà soát xem có hoạt động nào thuộc diện được ưu đãi thêm không, chẳng hạn hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, y tế, môi trường, công nghệ cao. Việc kết hợp nhiều chính sách ưu đãi có thể giảm đáng kể gánh nặng thuế.

Đối với doanh nghiệp có hoạt động R&D: Cần xây dựng hồ sơ dự án R&D đúng quy cách, bao gồm mô tả dự án, kế hoạch nghiên cứu, dự toán chi phí, kết quả dự kiến. Hồ sơ nên được lập từ đầu dự án, không nên để đến khi quyết toán thuế mới bổ sung.

10. Kết luận

Luật Thuế TNDN 2025 (Luật số 67/2025/QH15) đánh dấu bước tiến quan trọng trong cải cách chính sách thuế tại Việt Nam. Việc phân hóa thuế suất theo quy mô doanh nghiệp (15% - 17% - 20%) thể hiện sự công bằng hơn trong nghĩa vụ thuế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ phát triển. Các chính sách ưu đãi mới về đổi mới sáng tạo, kinh tế xanh và tín chỉ carbon cho thấy định hướng phát triển bền vững của nền kinh tế.

Doanh nghiệp cần nắm vững các quy định mới, chủ động rà soát và điều chỉnh công tác kế toán thuế để áp dụng đúng, tận dụng tối đa các ưu đãi. Việc phối hợp với đơn vị tư vấn thuế chuyên nghiệp sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí và tránh được các rủi ro sai sót trong quá trình thực hiện. Liên hệ 0962 115 692 để được hỗ trợ ngay hôm nay.